EU dỡ bỏ lệnh cấm chất lỏng tại sân bay

Liên minh Châu Âu (EU) đã đánh dấu một cột mốc lịch sử quan trọng trong lĩnh vực an ninh hàng không toàn cầu. Sau gần hai thập kỷ áp dụng nghiêm ngặt, quy định giới hạn chất lỏng trong hành lý xách tay đã chính thức được nới lỏng từng bước. Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ quét cắt lớp vi tính (CT) tiên tiến, hành khách tại một số sân bay trọng điểm như Frankfurt (FRA), Amsterdam Schiphol (AMS), và Milan Linate (LIN) giờ đây có thể mang theo chất lỏng với dung tích lên đến 2 lít mà không còn bị giới hạn 100ml như trước. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này chưa đồng bộ giữa các sân bay và thậm chí giữa các nhà ga trong cùng một sân bay đang tạo ra những thách thức mới, đòi hỏi hành khách phải hết sức cẩn trọng và chủ động trong công tác chuẩn bị cho hành trình bay của mình.

Một cột mốc lịch sử: Dỡ bỏ lệnh cấm chất lỏng sau gần hai thập kỷ

Kể từ năm 2006, quy định giới hạn chất lỏng trong hành lý xách tay ở mức 100ml mỗi bình đã trở thành một phần không thể thiếu trong trải nghiệm du lịch hàng không tại EU và nhiều nơi trên thế giới. Quy định này được ban hành nhằm ngăn chặn nguy cơ tấn công khủng bố bằng chất nổ lỏng, đặc biệt sau các âm mưu đáng sợ vào đầu thế kỷ 21. Gần hai mươi năm qua, hàng triệu hành khách đã phải đổ bỏ hoặc chuyển những chai nước hoa, kem dưỡng, hay đồ uống yêu thích của mình vào hành lý ký gửi.

Tuy nhiên, với sự ra đời và phát triển vượt bậc của công nghệ máy quét CT tiên tiến, EU đang dần từng bước dỡ bỏ quy định này, hứa hẹn mang lại sự tiện lợi chưa từng có cho hành khách trên các hãng hàng không lớn như Lufthansa, ITA Airways, hay Ryanair. Chính sách mới cho phép hành khách mang theo chất lỏng với dung tích tối đa 2 lít trong hành lý xách tay tại các trạm kiểm soát an ninh đã được trang bị máy quét CT. Đặc biệt, các thiết bị này chủ yếu đến từ nhà sản xuất Smiths Detection, vốn được chứng nhận đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh nghiêm ngặt nhất của EU. Công nghệ quét CT tạo ra hình ảnh 3D chi tiết và rõ nét về bên trong hành lý, cho phép nhân viên an ninh phát hiện các mối đe dọa tiềm ẩn mà không cần phải mở túi hay yêu cầu hành khách đổ bỏ chất lỏng, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian kiểm tra và giảm thiểu sự bất tiện.

Mặc dù vậy, điều quan trọng cần lưu ý là không phải mọi sân bay hay mọi nhà ga đều đã sẵn sàng áp dụng thay đổi này đồng bộ, dẫn đến sự không thống nhất đáng kể trong trải nghiệm du lịch hàng không xuyên EU.

Công nghệ máy quét CT: Động lực đằng sau thay đổi lớn

Sự nới lỏng đột phá này về quy định chất lỏng được thúc đẩy bởi công nghệ quét CT (Computed Tomography), vốn tương tự như các máy quét y tế, cho phép kiểm tra hành lý với độ chính xác và chi tiết cao hơn nhiều so với các máy X-quang truyền thống. Hiện tại, ước tính khoảng 700 máy quét CT đạt tiêu chuẩn đã được lắp đặt hoặc đang trong quá trình triển khai tại 21 quốc gia thành viên EU, bao gồm các quốc gia chủ chốt như Đức, Ý, Ireland, Hà Lan, và Tây Ban Nha. Các sân bay lớn như Milan Linate (LIN), Dublin (DUB), và Barcelona (BCN) là những nơi đã bắt đầu áp dụng chính sách mới, mang lại một trải nghiệm kiểm tra an ninh nhanh chóng, hiệu quả và thuận tiện hơn rõ rệt cho hành khách.

Tuy nhiên, không phải tất cả các máy quét CT hiện có đều đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt của EU để hỗ trợ việc nới lỏng quy định chất lỏng. Các thiết bị từ một số nhà sản xuất khác như Nuctech và Rapiscan, mặc dù đang được sử dụng tại một số sân bay, hiện vẫn chưa đạt đủ tiêu chuẩn cần thiết. Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ những trạm kiểm soát an ninh được trang bị máy quét của Smiths Detection mới đủ điều kiện dỡ bỏ giới hạn chất lỏng 100ml. Thực trạng này dẫn đến một sự không đồng đều đáng kể, thậm chí giữa các nhà ga trong cùng một sân bay. Ví dụ điển hình là tại sân bay Milan Linate: trong khi Nhà ga 1 đã chính thức bỏ giới hạn chất lỏng, thì Nhà ga 2 vẫn duy trì áp dụng quy định 100ml. Sự phân mảnh này tạo ra nguy cơ nhầm lẫn cao cho hành khách khi họ di chuyển qua các sân bay hoặc các nhà ga khác nhau, đòi hỏi sự chủ động tìm hiểu thông tin từ phía người bay.

Triển khai không đồng nhất: Thách thức lớn cho hành khách

Mặc dù EU đã chính thức cho phép nới lỏng quy định về chất lỏng, nhưng quyền và trách nhiệm triển khai cụ thể lại được giao cho từng chính phủ quốc gia và các cơ quan quản lý sân bay địa phương. Điều này đã dẫn đến một sự thiếu nhất quán đáng kể trong quá trình áp dụng. Nhiều sân bay lớn và hiện đại như Rome Fiumicino (FCO), Munich (MUC), Amsterdam Schiphol (AMS), và Madrid Barajas (MAD) được cho là đủ điều kiện kỹ thuật để nâng cấp, nhưng thời điểm chính xác để áp dụng chính sách mới lại hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định và lộ trình riêng của từng sân bay. Một thử nghiệm quy mô lớn từng được lên kế hoạch vào mùa hè năm 2024 đã phải hủy bỏ do “lỗ hổng kỹ thuật tạm thời”, nhưng EU đã khẳng định rằng các vấn đề này đã được khắc phục và việc triển khai đang được tiến hành một cách thận trọng, với ưu tiên hàng đầu vẫn là đảm bảo an ninh tuyệt đối.

Sự không đồng bộ trong triển khai này tạo ra một thách thức lớn cho hành khách. Một tình huống phổ biến có thể xảy ra là khi một hành khách khởi hành từ một nhà ga đã bỏ giới hạn chất lỏng, nhưng khi trở về lại phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định 100ml tại một nhà ga khác. Quay lại ví dụ về Milan Linate: nếu bạn bay đi từ Nhà ga 1 (nơi không giới hạn chất lỏng) nhưng chuyến bay trở về lại hạ cánh và làm thủ tục qua Nhà ga 2, bạn vẫn sẽ cần tuân thủ quy định cũ về 100ml. Điều này đặt ra yêu cầu cao về sự chủ động tìm hiểu thông tin từ phía hành khách. Họ cần kiểm tra kỹ lưỡng quy định hiện hành tại từng sân bay và thậm chí từng nhà ga cụ thể để tránh những phiền hà không đáng có hoặc nguy cơ bị tịch thu đồ tại trạm kiểm soát an ninh.

Lời khuyên cho hành khách: Chuẩn bị thông minh để đảm bảo hành trình suôn sẻ

Để đảm bảo một hành trình bay suôn sẻ và tránh mọi nhầm lẫn không đáng có trong bối cảnh quy định về chất lỏng đang thay đổi, hành khách cần lưu ý các khuyến nghị sau:

• Kiểm tra kỹ quy định tại sân bay khởi hành và điểm đến: Đây là bước quan trọng nhất. Trước mỗi chuyến đi, hãy dành thời gian kiểm tra thông tin chi tiết và cập nhật nhất từ website chính thức hoặc ứng dụng di động của cả sân bay khởi hành lẫn sân bay điểm đến. Các sân bay lớn và hiện đại như Frankfurt, Amsterdam Schiphol, hay Dublin thường có các phần riêng biệt trên website của họ để thông báo về chính sách chất lỏng và công nghệ quét đang được áp dụng.

• Tiếp tục tuân thủ quy định 100ml khi không chắc chắn: Nếu bạn vẫn còn băn kho khoăn hoặc không hoàn toàn chắc chắn về loại thiết bị quét đang được sử dụng tại nhà ga mình sắp đi qua, lời khuyên tốt nhất là hãy tiếp tục tuân thủ giới hạn chất lỏng 100ml cho mỗi bình và đặt chúng trong một túi nhựa trong suốt có thể đóng kín được. Điều này sẽ giúp bạn tránh mọi rủi ro bị tịch thu các sản phẩm có giá trị tại trạm kiểm soát an ninh.

• Theo dõi thông báo và hướng dẫn tại sân bay: Khi đến sân bay, hãy luôn chú ý đến các biển báo chỉ dẫn, màn hình thông báo và lắng nghe hướng dẫn từ nhân viên an ninh tại các điểm kiểm tra. Thông thường, sẽ có các biển hiệu rõ ràng nếu nhà ga đã áp dụng chính sách nới lỏng quy định chất lỏng.

• Liên hệ trực tiếp hãng hàng không: Các hãng hàng không lớn như Lufthansa, ITA Airways, hoặc Ryanair thường xuyên cập nhật thông tin về các quy định an ninh tại các sân bay mà họ khai thác. Đừng ngần ngại liên hệ qua hotline dịch vụ khách hàng hoặc kiểm tra trên ứng dụng di động của hãng để được hướng dẫn chi tiết và chính xác nhất.

Tương lai của an ninh hàng không tại EU

Việc EU nới lỏng lệnh cấm chất lỏng là một bước tiến đáng kể, đánh dấu sự hiện đại hóa trong nỗ lực đảm bảo an ninh hàng không, đồng thời mang lại sự tiện lợi vượt trội cho hành khách. Tuy nhiên, sự không đồng đều trong triển khai hiện tại cho thấy rõ ràng rằng cần có thêm thời gian, nguồn lực và sự đầu tư mạnh mẽ để thống nhất công nghệ quét CT trên toàn khối. Các sân bay lớn và trung tâm đang dẫn đầu xu hướng này, nhưng những sân bay nhỏ hơn hoặc những nơi vẫn còn sử dụng máy quét từ các nhà sản xuất chưa đạt chuẩn như Nuctech và Rapiscan sẽ cần có lộ trình nâng cấp rõ ràng để đáp ứng được các tiêu chuẩn mới của EU.

Liên minh Châu Âu đã cam kết sẽ tiếp tục mở rộng việc áp dụng công nghệ mới này, với mục tiêu cuối cùng là tạo ra một hệ thống an ninh hàng không thống nhất, hiệu quả, và thân thiện hơn với hành khách trên toàn lãnh thổ. Trong tương lai không xa, khi tất cả các sân bay đều được trang bị máy quét CT đạt chuẩn, hành khách có thể hoàn toàn mong đợi một trải nghiệm du lịch không còn bị giới hạn bởi những quy định khắt khe về chất lỏng, nơi sự an toàn và tiện lợi song hành một cách hoàn hảo.