Tai nạn máy bay là tình huống không ai mong muốn, nhưng việc chuẩn bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết có thể tăng khả năng sống sót của bạn. Hãy nhớ rằng, mỗi bước chuẩn bị, từ trước khi lên máy bay đến khi đối mặt với tình huống khẩn cấp, đều đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tính mạng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và các mẹo bổ ích giúp bạn sẵn sàng đối mặt với mọi bất ngờ.
1. Trước khi lên máy bay
1.1 Chọn vị trí ngồi hợp lý
Lựa chọn vị trí ngồi có thể ảnh hưởng đến khả năng sống sót của bạn trong tai nạn. Theo nghiên cứu, ghế ngồi gần lối thoát hiểm hoặc ở phần đuôi máy bay có tỷ lệ sống sót cao hơn. Vị trí ở hàng ghế giữa cũng tạo ra nhiều không gian di chuyển, giúp bạn dễ dàng thoát khỏi nguy hiểm hơn.
1.2 Lắng nghe hướng dẫn an toàn

Tiếp viên hàng không luôn cung cấp các hướng dẫn an toàn chi tiết về cách sử dụng áo phao, mặt nạ dưỡng khí, và lối thoát hiểm. Ngay cả khi đã đi máy bay nhiều lần, bạn vẫn nên chú ý lắng nghe và ghi nhớ các hướng dẫn này, vì mỗi loại máy bay có thiết kế khác nhau, đặc biệt là vị trí của các lối thoát hiểm.
1.3 Chuẩn bị hành lý cá nhân

Mang theo một túi nhỏ trong đó chứa các vật dụng thiết yếu như thuốc men, giấy tờ tùy thân, nước uống và một chiếc khăn ẩm để che miệng khi có khói. Hãy để túi ở nơi dễ dàng lấy được khi cần thiết. Tránh mang theo quá nhiều đồ đạc cồng kềnh trong cabin, vì nó có thể cản trở việc di chuyển khi cần thoát hiểm.
2. Trong khi bay
2.1. Luôn thắt dây an toàn

Khi máy bay cất cánh, hạ cánh hoặc gặp sự cố, dây an toàn là phương tiện giúp bạn giảm nguy cơ bị thương. Hãy luôn thắt dây an toàn khi ngồi, đặc biệt trong suốt quá trình máy bay bay qua vùng nhiễu loạn không khí.
2.2. Theo dõi các tín hiệu an toàn
Chú ý các biển báo và tín hiệu từ phi hành đoàn. Khi đèn báo thắt dây an toàn sáng, hãy nhanh chóng thắt dây và chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra. Không bỏ qua bất kỳ thông báo nào từ tiếp viên hay phi công, vì họ có thông tin quan trọng về tình hình chuyến bay.
2.3. Giữ bình tĩnh

Trong mọi tình huống, bình tĩnh luôn là yếu tố quan trọng nhất. Cố gắng hít thở sâu, điều chỉnh tâm lý và lắng nghe hướng dẫn của phi hành đoàn. Sự hoảng loạn sẽ chỉ khiến bạn mất kiểm soát và làm tình hình thêm nghiêm trọng.
3. Khi xảy ra sự cố
3.1. Đánh giá nhanh tình hình
Ngay khi máy bay gặp sự cố, bạn cần nhanh chóng đánh giá tình hình xung quanh. Xác định mức độ nguy hiểm, ví dụ như có lửa, khói hay các vật thể rơi rớt xung quanh, và tìm lối thoát hiểm gần nhất. Đừng hoảng loạn, hãy cố gắng tập trung để đưa ra quyết định đúng đắn.
3.2. Bảo vệ bản thân

Khi máy bay va chạm hoặc rơi tự do, hãy thực hiện tư thế phòng thủ. Cúi người về phía trước, bảo vệ đầu và cổ bằng hai tay. Nếu máy bay rơi xuống nước, nhanh chóng tìm và mặc áo phao, nhưng chỉ nên thổi phồng khi bạn đã ra khỏi máy bay để tránh áo phao làm cản trở việc di chuyển.
3.3. Thoát hiểm

Ngay khi tình hình cho phép, hãy tìm lối thoát hiểm gần nhất. Sử dụng đèn pin hoặc điện thoại để chiếu sáng nếu không gian tối. Di chuyển nhanh chóng nhưng cẩn thận, tránh chen lấn và đẩy người khác. Khi đã thoát ra khỏi máy bay, hãy nhanh chóng di chuyển xa máy bay càng xa càng tốt để tránh nguy cơ nổ hoặc cháy.
4. Sau khi thoát hiểm
4.1. Tìm nơi an toàn
Di chuyển đến một khu vực bằng phẳng, tránh xa máy bay và các mảnh vỡ. Hãy quan sát xung quanh để đảm bảo rằng bạn đang ở vị trí an toàn.
4.2. Gọi cứu hộ
Nếu bạn có điện thoại di động và tín hiệu khả dụng, hãy gọi ngay cho lực lượng cứu hộ hoặc cơ quan có thẩm quyền. Trong trường hợp không có điện thoại, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh.
5. Những điều cần tránh
- Hoảng loạn: Sự hoảng loạn có thể khiến bạn mất kiểm soát và không thể đưa ra quyết định đúng đắn. Cố gắng giữ bình tĩnh và tuân thủ theo chỉ dẫn của phi hành đoàn.
- Chạy ngược chiều: Hãy tuân theo hướng dẫn thoát hiểm và chỉ dẫn của nhân viên cứu hộ. Đừng chạy ngược lại dòng người, vì điều này sẽ gây ra sự hỗn loạn và có thể cản trở quá trình cứu hộ.
- Mang theo quá nhiều đồ đạc: Trong lúc thoát hiểm, hãy chỉ mang theo những vật dụng cần thiết để đảm bảo sự nhanh chóng và an toàn.
6. Các mẹo bổ sung để tăng khả năng sống sót
6.1. Học các kỹ năng sơ cấp cứu

Biết cách sơ cứu có thể cứu sống bạn và những người xung quanh trong các tình huống khẩn cấp. Các kỹ năng cơ bản như cầm máu, băng bó, hoặc hô hấp nhân tạo là vô cùng quan trọng.
6.2. Tham gia khóa huấn luyện an toàn hàng không
Nhiều hãng hàng không cung cấp các khóa học ngắn hạn về an toàn bay. Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn nâng cao kỹ năng và kiến thức về an toàn hàng không, giúp bạn tự tin hơn khi đối mặt với sự cố.
6.3. Theo dõi thông tin an toàn hàng không
Cập nhật thường xuyên những thông tin về an toàn hàng không và thiết bị cứu hộ mới trên máy bay giúp bạn nắm bắt được những cải tiến và cách sử dụng chúng hiệu quả nhất.
Dù tai nạn máy bay rất hiếm khi xảy ra, nhưng việc chuẩn bị và hành động kịp thời trong những giây phút quyết định có thể cứu mạng bạn và người khác. Giữ bình tĩnh, thực hiện đúng theo hướng dẫn và trang bị kiến thức là những yếu tố quan trọng nhất giúp bạn sống sót trong những tình huống nguy hiểm. Hãy nhớ rằng, chuẩn bị là chìa khóa của sự an toàn.