Thị thực vàng châu Âu: Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha loại bỏ, Hungary tái khởi động

Việc sở hữu quyền cư trú hoặc công dân tại châu Âu thông qua đầu tư, còn được gọi là “thị thực vàng,” đã thu hút sự quan tâm của giới nhà giàu toàn cầu trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, các thay đổi gần đây của Liên minh châu Âu (EU) đang ảnh hưởng lớn đến chương trình này. Khi một số quốc gia như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ quyết định xóa bỏ hoặc hạn chế chương trình thị thực vàng, thì Hungary lại đi ngược xu hướng với việc tái khởi động chương trình của riêng mình.

1. Chương trình Thị thực Vàng là gì?

Thị thực vàng (Golden Visa) là chương trình cho phép cá nhân đầu tư một khoản tài chính lớn vào bất động sản, doanh nghiệp, hoặc các quỹ chính phủ của một quốc gia để nhận được quyền cư trú, thậm chí là quốc tịch. Đây là cách nhanh chóng để những người giàu có đảm bảo quyền sống, làm việc và du lịch ở nước ngoài mà không cần phải cư trú thường xuyên ở nước sở tại.

Tại châu Âu, những người sở hữu thị thực vàng được hưởng lợi ích từ việc tự do di chuyển trong khối Schengen, cùng với nhiều đặc quyền khác. Chương trình này đặc biệt hấp dẫn đối với các nhà đầu tư từ Trung Quốc, Nga, và Mỹ, những người mong muốn tìm kiếm nơi cư trú ổn định trong bối cảnh bất ổn chính trị toàn cầu.

2. Lý do EU quyết định loại bỏ chương trình Thị thực Vàng

EU đã đưa ra nhiều cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn của các chương trình thị thực vàng và hộ chiếu vàng (nhập tịch qua đầu tư). Trong đó, những rủi ro về an ninh, nguy cơ rửa tiền, trốn thuế và khả năng tổ chức tội phạm quốc tế xâm nhập là các lý do chính. Sau xung đột ở Ukraine, các thành viên EU đã được yêu cầu rà soát những cá nhân bị trừng phạt có liên quan đến hộ chiếu vàng.

Ngoài ra, Ủy ban châu Âu cũng đã có động thái nhắc nhở các quốc gia không thuộc EU, như Albania, không nên triển khai chương trình hộ chiếu vàng, nêu bật các rủi ro tiềm ẩn về an ninh và tội phạm tổ chức.

3. Tây Ban Nha loại bỏ chương trình Thị thực Vàng

Tây Ban Nha là một trong những quốc gia đầu tiên ở châu Âu bắt đầu triển khai thị thực vàng từ năm 2013. Theo chương trình này, người nước ngoài có thể có được quyền thường trú bằng cách đầu tư tối thiểu 500.000 euro vào bất động sản hoặc doanh nghiệp. Tuy nhiên, từ tháng 1 năm 2025, Tây Ban Nha dự kiến sẽ cấm cấp thị thực vàng thông qua hình thức đầu tư bất động sản.

Bộ luật mới này nhằm ngăn chặn lạm phát giá nhà ở và bảo vệ quyền lợi cho người dân trong nước. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã nhấn mạnh rằng nhà ở phải là quyền cơ bản chứ không phải là một mặt hàng đầu tư. Tuy nhiên, các lựa chọn đầu tư khác như đầu tư vào doanh nghiệp, trái phiếu chính phủ và tiền gửi ngân hàng vẫn có thể được chấp nhận, dù chính phủ đang xem xét giới hạn thêm.

4. Bồ Đào Nha: Thắt chặt quy định để hạn chế lạm phát bất động sản

Tương tự Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đã điều chỉnh chương trình thị thực vàng của mình vào năm 2023, loại bỏ bất động sản ra khỏi các lựa chọn đầu tư để kiểm soát lạm phát và tình trạng “nhà không thuộc về người dân”. Động thái này không chỉ giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư nước ngoài mà còn bảo vệ nguồn cung nhà ở cho người dân bản địa.

5. Thụy Sĩ và Hà Lan: Bước đi tiên phong trong việc xóa bỏ chương trình

Thụy Sĩ là một trong những nước tiên phong trong việc loại bỏ chương trình thị thực vàng, với lý do bảo vệ thị trường nhà ở và giữ vững các quy định nhập cư nghiêm ngặt. Còn Hà Lan, đã kết thúc chương trình vào tháng 1 năm 2024.

6. Hungary: Sự hồi sinh của chương trình Thị thực Vàng

Trong khi nhiều quốc gia EU đang rút khỏi chương trình thị thực vàng, Hungary đã bất ngờ hồi sinh chương trình này với các điều khoản đầu tư linh hoạt. Chương trình mới có tên là “Chương trình Nhà đầu tư Khách mời” (Guest Investor Program – GIP), cung cấp ba lựa chọn đầu tư bao gồm:

• Đầu tư 250.000 euro vào quỹ bất động sản
• Mua bất động sản trị giá ít nhất 500.000 euro
• Quyên góp 1 triệu euro cho tổ chức giáo dục tại Hungary.

Ngoài ra, Hungary cũng cho phép người nộp đơn bao gồm cả gia đình, cho phép đi lại tự do trong EU.

7. Các quốc gia châu Âu khác vẫn duy trì chương trình Thị thực Vàng

Một số quốc gia vẫn duy trì chương trình thị thực vàng, thu hút nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới:

• Malta: Quyền công dân thông qua đầu tư, yêu cầu mức đầu tư từ 690.000 euro. Chương trình này mất từ 12 đến 36 tháng để hoàn tất.

• Ý: Với khoản đầu tư 250.000 euro vào công ty trách nhiệm hữu hạn của Ý, người sở hữu thị thực vàng có thể bảo lãnh cho các thành viên gia đình và hưởng chế độ thuế ưu đãi. Sau 10 năm, người sở hữu có thể xin nhập quốc tịch Ý.

• Hy Lạp: Hy Lạp cung cấp một trong những con đường nhanh nhất đến quyền cư trú chỉ trong 60 ngày kể từ khi nộp đơn. Ban đầu, yêu cầu mức đầu tư tối thiểu là 250.000 euro, tuy nhiên, vào năm 2023, con số này đã tăng lên 800.000 euro cho các khu vực có nhu cầu cao.

8. Các tác động của việc loại bỏ Thị thực Vàng đối với du lịch và đầu tư

Sự thay đổi quy định về thị thực vàng có thể ảnh hưởng đến ngành du lịch và dòng vốn đầu tư vào các quốc gia châu Âu. Các nhà đầu tư nước ngoài, vốn là nhóm đối tượng đóng góp lớn vào thị trường bất động sản cao cấp, sẽ phải tìm kiếm các kênh đầu tư khác hoặc chuyển hướng sang các nước vẫn còn duy trì chương trình thị thực vàng.

Trong khi đó, động thái của Hungary trong việc hồi sinh thị thực vàng cho thấy có thể còn tồn tại nhu cầu lớn cho loại hình này từ các nhà đầu tư toàn cầu.